YKS — Temel Yeterlilik Testi

TYT örnek sorular (20 soru)

TYT konularından 20 örnek soru: Fen Bilimleri, Sosyal Bilimler, Temel Matematik, Türkçe. Her sorunun altında doğru cevap, açıklaması ve dayandığı kaynak var. Bunlar çıkmış sorular değildir; Akademi Kolay editörlerinin resmî mevzuat ve kaynaklara dayanarak yazdığı özgün sorulardır.

Soru 1 · Fen Bilimleri
A kan gruplu ve Rh⁻ bir anne ile B kan gruplu ve Rh⁺ bir babanın ilk çocuğu 0 kan gruplu ve Rh⁻'dir. Buna göre bu ailenin doğacak ikinci çocuğunun AB kan gruplu ve Rh⁺ olma olasılığı kaçtır? (ABO ve Rh genleri bağımsız kalıtılmaktadır.)
1. A)1/32
2. B)1/16
3. C)1/8
4. D)1/4
5. E)3/8
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) 1/8
0 kan gruplu ve Rh⁻ çocuk ii rr genotiplidir; i ve r alellerinden birer tanesini anneden, birer tanesini babadan almıştır. Buna göre anne Iᴬi rr, baba Iᴮi Rr'dir. Iᴬi × Iᴮi çaprazlamasında AB olasılığı 1/4, rr × Rr çaprazlamasında Rh⁺ olasılığı 1/2'dir. Genler bağımsız olduğundan olasılıklar çarpılır: 1/4 × 1/2 = 1/8.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Biyoloji II: Sınıflandırma, Hücre Bölünmeleri, Kalıtım, Ekosistem
Soru 2 · Sosyal Bilimler
Bir ülkede kırsal alanlardan kentlere yoğun göç yaşanmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
1. A)Kentlerde altyapı hizmetlerinin yetersiz kalması
2. B)Kırsal alanlarda tarımsal nüfus yoğunluğunun artması
3. C)Kent çevrelerinde plansız yapılaşmanın artması
4. D)Kırsal alanlarda nüfusun yaşlanması
5. E)Kentlerde işsizlik oranının yükselmesi
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Kırsal alanlarda tarımsal nüfus yoğunluğunun artması
Göç edenlerin büyük bölümü tarımla geçinen genç nüfustur. Tarım alanı değişmezken tarımla geçinen nüfus azaldığından kırsal alanlarda tarımsal nüfus yoğunluğu artmaz, azalır. Altyapı yetersizliği, plansız yapılaşma, kırsalda yaşlanma ve kentte işsizlik ise göçün doğrudan sonuçlarıdır.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Coğrafya
Soru 3 · Temel Matematik
A ve B pozitif tam sayılardır. A'nın 9'a bölümünden kalan 7, B'nin 9'a bölümünden kalan 5'tir. Buna göre A · B + 2A ifadesinin 9'a bölümünden kalan kaçtır?
1. A)4
2. B)5
3. C)6
4. D)7
5. E)8
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A) 4
A · B + 2A = A(B + 2). A'nın kalanı 7, B + 2'nin kalanı 7'dir; 7 × 7 = 49 ve 49'un 9'a bölümünden kalan 4'tür. İkinci yol: A · B'nin kalanı 35'ten 8, 2A'nın kalanı 14'ten 5; 8 + 5 = 13'ün 9'a bölümünden kalan yine 4'tür.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Temel Kavramlar, Basamak, Bölünebilme, EBOB–EKOK
Soru 4 · Türkçe
"Sen de yardım edersen bu işi akşama kadar bitiririz." cümlesindeki anlam ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde vardır?
1. A)Bu kitabı okuduktan sonra bakış açım değişti.
2. B)Kurallara uyulduğu takdirde bu yarışmaya herkes katılabilir.
3. C)Hava soğuk olduğu için kalın giyindim.
4. D)Dersi daha iyi anlamak için kütüphaneye gitti.
5. E)Kar yağdığından köy yolu kapandı.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Kurallara uyulduğu takdirde bu yarışmaya herkes katılabilir.
Verilen cümlede işin bitmesi yardım edilmesi şartına bağlanmıştır: koşul–sonuç. Yarışmaya katılımın kurallara uyulması şartına bağlandığı cümlede de ('takdirde') aynı ilişki vardır. Havanın soğuk olması ve kar yağması neden, dersi daha iyi anlamak amaç bildirir; kitabı okuduktan sonra bakış açısının değişmesinde ise zaman (dolaylı olarak neden) anlamı vardır. Bunların hiçbirinde sonuç bir şarta bağlanmamıştır.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Sözcükte ve Cümlede Anlam
Soru 5 · Fen Bilimleri
Enzimlerle ilgili; I. Tepkimenin aktivasyon enerjisini düşürür. II. Tepkime sonunda oluşan ürün miktarını artırır. III. Tepkimeden değişmeden çıktığı için tekrar tekrar kullanılabilir. yargılarından hangileri doğrudur?
1. A)Yalnız I
2. B)Yalnız II
3. C)I ve II
4. D)I ve III
5. E)II ve III
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D) I ve III
Enzimler aktivasyon enerjisini düşürerek tepkimeyi hızlandırır ve tepkimeden değişmeden çıktıkları için tekrar kullanılır. Enzim ürünün daha kısa sürede oluşmasını sağlar; oluşacak ürün miktarını değiştirmez.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Biyoloji I: Canlıların Ortak Özellikleri, Temel Bileşenler, Hücre
Soru 6 · Sosyal Bilimler
Gözün görmeye, kulağın işitmeye uygun bir yapıda yaratılması, Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının canlı yaşamına elverişli olması ve mevsimlerin belirli bir düzen içinde birbirini izlemesi, evrendeki varlıkların bir ölçüye ve amaca göre yaratıldığını gösterir. Bu açıklama, Allah'ın varlığına ilişkin aşağıdakilerden hangisine dayanmaktadır?
1. A)Nizam ve gaye delili
2. B)Hudûs delili
3. C)İmkân delili
4. D)Fıtrat delili
5. E)Mütevatir haber
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A) Nizam ve gaye delili
Metin, evrendeki düzeni ve varlıkların bir amaca uygun yaratılışını öne çıkarmaktadır; bu nizam ve gaye delilidir. Hudûs delili evrenin değişip sonradan var olmasına, imkân delili varlığı zorunlu olmayan varlıkların zorunlu bir varlığa dayanmasına, fıtrat delili inanma duygusunun insanda doğuştan bulunmasına dayanır. Mütevatir haber ise bir bilgi kaynağıdır, evrendeki düzenden hareket eden bir delil değildir.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Soru 7 · Temel Matematik
4/(√7 − √3) − √7 ifadesinin eşiti aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)−√3
2. B)√7 − √3
3. C)√3
4. D)√7
5. E)√7 + √3
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) √3
Pay ve payda, paydanın eşleniği olan √7 + √3 ile çarpılır: 4(√7 + √3)/(7 − 3) = √7 + √3. Bu değerden √7 çıkarılınca √3 kalır.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Rasyonel Sayılar, Eşitsizlik, Mutlak Değer, Üslü ve Köklü Sayılar
Soru 8 · Türkçe
"Anneannemin defterindeki tarifler, bugünkü yemek kitaplarına hiç benzemez. Malzemelerin yanında gram ya da bardak ölçüsü yazmaz; 'bir avuç', 'göz kararı', 'kıvamını bulana kadar' gibi ifadeler vardır. Bu tarifleri uygulamak isteyen, onları yazanın mutfağını, elini, alışkanlıklarını tanımak zorundadır. Belki de bu yüzden defterin sayfaları, yalnızca yemeklerin değil, bir ailenin ortak hatırasının da kaydıdır." Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
1. A)Defterdeki tariflerde kesin ölçü birimlerinin kullanılmadığına
2. B)Tarifleri uygulamanın, yazanın alışkanlıklarını bilmeyi gerektirdiğine
3. C)Defterin, bir ailenin ortak hatırasını da taşıdığına
4. D)Tariflerin bir bölümünün zamanla aile içinde değiştirildiğine
5. E)Defterdeki tariflerin bugünkü yemek kitaplarından farklı olduğuna
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D) Tariflerin bir bölümünün zamanla aile içinde değiştirildiğine
Bugünkü yemek kitaplarından farklılık ilk cümlede, kesin ölçülerin kullanılmadığı ikinci cümlede, tarifleri uygulamanın yazanı tanımayı gerektirdiği üçüncü cümlede, ailenin ortak hatırası son cümlede anlatılır. Tariflerin aile içinde zamanla değiştirildiğine ise hiç değinilmemiştir.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Paragraf
Soru 9 · Fen Bilimleri
Bir hücrede gözlenen madde alımıyla ilgili şu bilgiler veriliyor: ATP harcanmaktadır, hücre zarının yüzey alanı azalmaktadır ve hücre içine alınan madde, ortamdaki sıvıda çözünmüş hâlde küçük zar kesecikleriyle taşınmaktadır. Bu olay aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Ekzositoz
2. B)Aktif taşıma
3. C)Kolaylaştırılmış difüzyon
4. D)Fagositoz
5. E)Pinositoz
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E) Pinositoz
Madde zar kesecikleriyle alındığı ve zar yüzeyi azaldığı için olay bir endositozdur. Alınan madde sıvıda çözünmüş hâlde olduğundan bu olay pinositozdur; fagositozda katı parçacıklar alınır. Ekzositozda zar yüzeyi artar; aktif taşıma ve kolaylaştırılmış difüzyonda kesecik oluşmaz.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Biyoloji I: Canlıların Ortak Özellikleri, Temel Bileşenler, Hücre
Soru 10 · Sosyal Bilimler
1/250.000 ölçekli bir haritada iki kent arasındaki uzaklık 6 cm olarak ölçülmüştür. Bu iki kent arasındaki gerçek uzaklık kaç km'dir?
1. A)1,5
2. B)6
3. C)15
4. D)25
5. E)150
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) 15
Gerçek uzunluk 6 × 250.000 = 1.500.000 cm'dir. 1 km = 100.000 cm olduğundan 1.500.000 ÷ 100.000 = 15 km bulunur. Pratik yolla kontrol: 1 cm = 2,5 km olduğundan 6 × 2,5 = 15 km.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Coğrafya
Soru 11 · Temel Matematik
x ≠ −2 ve x ≠ 4 olmak üzere (x² − 16)/(x² − 2x − 8) ifadesinin en sade hâli aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)(x − 4)/(x + 2)
2. B)(x + 4)/(x + 2)
3. C)(x + 4)/(x − 2)
4. D)(x − 4)/(x − 2)
5. E)(x + 2)/(x + 4)
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) (x + 4)/(x + 2)
Pay (x − 4)(x + 4), payda (x − 4)(x + 2) biçiminde çarpanlarına ayrılır. Ortak çarpan x − 4 sadeleşince (x + 4)/(x + 2) kalır.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Çarpanlara Ayırma, Oran–Orantı ve Denklemler
Soru 12 · Türkçe
"Dedem bu yaşta hâlâ her sabah yürüyüş yapıyor." cümlesindeki 'yaş' sözcüğünün eş seslisi aşağıdaki cümlelerin hangisinde kullanılmıştır?
1. A)Kaç yaşında olduğu sorulunca gülümsemekle yetindi.
2. B)Yaşı ilerledikçe daha sakin bir hayatı tercih etti.
3. C)Sabah çiği yüzünden çimenler hâlâ yaştı.
4. D)Bu yarışmaya katılmak için yaş sınırı on sekizdir.
5. E)Otuz yaşına girmeden kendi işini kurmak istiyordu.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) Sabah çiği yüzünden çimenler hâlâ yaştı.
Verilen cümlede 'yaş' ömür yılı anlamındadır. Çimenlerin yaş olması ise 'ıslak' anlamındadır; yazılışı ve okunuşu aynı, anlamı ilgisiz olduğu için eş seslidir. Diğer cümlelerde sözcük yine ömür yılı anlamında kullanılmıştır.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Sözcükte ve Cümlede Anlam
Soru 13 · Fen Bilimleri
Temizlik maddeleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
1. A)Sabun, sert suda deterjana göre daha az köpürür.
2. B)Çamaşır suyunun etken maddesi sodyum hipoklorittir.
3. C)Sabun molekülünün suyu seven ucu apolar, yağı seven ucu polardır.
4. D)Çamaşır suyu ile tuz ruhu karıştırılırsa zehirli klor gazı açığa çıkabilir.
5. E)Potasyum sabunları, sodyum sabunlarına göre daha yumuşaktır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) Sabun molekülünün suyu seven ucu apolar, yağı seven ucu polardır.
Sabun molekülünün iyonik (polar) baş kısmı suya, uzun hidrokarbon (apolar) kuyruğu yağa yönelir. İfadede polar ve apolar uçlar ters verilmiştir; öteki bilgiler doğrudur.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Kimya II: Temel Kanunlar, Mol, Karışımlar, Asit–Baz–Tuz
Soru 14 · Sosyal Bilimler
Tanrı'nın varlığını, zihnimizdeki 'kendisinden daha büyüğü düşünülemeyen varlık' kavramından hareketle kanıtlamaya çalışan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Kozmolojik kanıt
2. B)Teleolojik kanıt
3. C)Ahlak kanıtı
4. D)Ontolojik kanıt
5. E)İnayet kanıtı
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D) Ontolojik kanıt
Kanıt evrenden değil, yalnızca Tanrı kavramından hareket ettiği için ontolojiktir; Anselmus geliştirmiş, Descartes da kullanmıştır. Kozmolojik kanıt nedensellikten, teleolojik ve inayet kanıtları evrendeki düzenden, ahlak kanıtı ise ahlak yasasından yola çıkar.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Felsefe
Soru 15 · Temel Matematik
Bir depodaki koliler 6'şarlı, 8'erli ya da 9'arlı yığınlara ayrıldığında her seferinde 5 koli artmaktadır. Depodaki koli sayısı üç basamaklı olduğuna göre en az kaçtır?
1. A)77
2. B)113
3. C)149
4. D)221
5. E)437
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) 149
Koli sayısı 6, 8 ve 9'un ortak katından 5 fazladır: EKOK(6, 8, 9) = 2³ · 3² = 72 → sayı = 72k + 5. k = 1 için 77 iki basamaklıdır; k = 2 için 149 elde edilir. Kontrol: 149 = 6 × 24 + 5 = 8 × 18 + 5 = 9 × 16 + 5.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Temel Kavramlar, Basamak, Bölünebilme, EBOB–EKOK
Soru 16 · Türkçe
I. Kardeşim yüzmeyi bu yaz öğrendi. II. Pazardan bir kilo kıyma aldık. III. Sofraya dolma ile cacık konuldu. Numaralanmış cümlelerin hangilerinde fiilimsi vardır?
1. A)Yalnız I
2. B)Yalnız II
3. C)I ve II
4. D)I ve III
5. E)II ve III
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A) Yalnız I
I. cümledeki 'yüzmeyi' -ma ekiyle kurulmuş, belirtme hâli almış bir isim-fiildir. II. cümledeki 'kıyma' ve III. cümledeki 'dolma' kalıcı isim olmuştur, fiil anlamı taşımaz; bu iki cümlede fiilimsi yoktur.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Ses, Yapı, Sözcük Türleri ve Fiiller
Soru 17 · Fen Bilimleri
CaCO₃(k) → CaO(k) + CO₂(g) tepkimesine göre 40 g CaCO₃ ısıtılıyor. Tepkime %75 verimle gerçekleştiğine göre kaç gram CaO elde edilir? (C: 12, O: 16, Ca: 40)
1. A)13,2
2. B)16,8
3. C)17,6
4. D)22,4
5. E)30
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) 16,8
CaCO₃'ın mol kütlesi 40 + 12 + 3 × 16 = 100 g/mol'dür; 40 ÷ 100 = 0,4 mol. Kuramsal olarak 0,4 mol CaO, yani 0,4 × 56 = 22,4 g CaO oluşmalıdır. Verim %75 olduğundan elde edilen CaO 22,4 × 75/100 = 16,8 g'dır.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Kimya II: Temel Kanunlar, Mol, Karışımlar, Asit–Baz–Tuz
Soru 18 · Sosyal Bilimler
1941'de toplanan Birinci Coğrafya Kongresi'nde Türkiye coğrafi bölgelere ayrılırken aşağıdakilerden hangisi ölçüt olarak kullanılmamıştır?
1. A)İklim özellikleri
2. B)Yer şekilleri
3. C)İl sınırları
4. D)Bitki örtüsü
5. E)Tarım ürünleri
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) İl sınırları
Coğrafi bölgeler doğal ve beşerî benzerliklere göre ayrılmış, il sınırları dikkate alınmamıştır. Bu nedenle bir ilin toprakları birden fazla bölgede bulunabilir.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Coğrafya
Soru 19 · Temel Matematik
(2/3 + 1/4) · 6/11 işleminin sonucu kaçtır?
1. A)1/3
2. B)1/2
3. C)2/3
4. D)3/4
5. E)5/6
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) 1/2
Paydalar 12'de eşitlenir: 8/12 + 3/12 = 11/12. Ardından 11/12 · 6/11 = 6/12 = 1/2 bulunur.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Rasyonel Sayılar, Eşitsizlik, Mutlak Değer, Üslü ve Köklü Sayılar
Soru 20 · Türkçe
Aşağıdakilerden hangisi deyim değil, atasözüdür?
1. A)Etekleri zil çalmak
2. B)Pireyi deve yapmak
3. C)Üzüm üzüme baka baka kararır.
4. D)Dört gözle beklemek
5. E)Atı alan Üsküdar'ı geçti.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) Üzüm üzüme baka baka kararır.
'Üzüm üzüme baka baka kararır.' insanın birlikte olduğu kişilerden etkilendiğini anlatan genel bir yargı bildirir; bu yüzden atasözüdür. Diğerleri bir durumu karşılayan, genel bir yargı ya da öğüt bildirmeyen deyimlerdir; 'Atı alan Üsküdar'ı geçti.' cümle biçiminde olsa da yalnızca 'iş işten geçti' durumunu anlatır.
Kaynak: TYT Konu Anlatımı · Sözcükte ve Cümlede Anlam