Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı
HMGS örnek sorular (20 soru)
HMGS konularından 20 örnek soru: Anayasa Yargısı, Hukuk Yargılama Usulü, Avukatlık Hukuku, Ceza Yargılama Usulü, Genel Kamu Hukuku, Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi, İdare Hukuku, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku, İdari Yargılama Usulü, Medeni Hukuk, Milletlerarası Hukuk, Milletlerarası Özel Hukuk, Borçlar Hukuku, Ceza Hukuku, Ticaret Hukuku, Türk Hukuk Tarihi, Vergi Hukuku, Vergi Usul Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Anayasa Hukuku. Her sorunun altında doğru cevap, açıklaması ve dayandığı kaynak var. Bunlar çıkmış sorular değildir; Akademi Kolay editörlerinin resmî mevzuat ve kaynaklara dayanarak yazdığı özgün sorulardır.
Soru 1 · Anayasa Yargısı
Bir iş mahkemesi, önündeki davada uygulanacak bir kanun hükmünü Anayasaya aykırı bularak itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurmuştur. Aynı mahkemede bu hükmün uygulanacağı başka davalar da görülmektedir. 6216 sayılı Kanuna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Yapılan başvuru, kuralın uygulanacağı diğer dosyalar için de bekletici mesele sayılır.
- B)Mahkeme diğer davalar için de ayrı ayrı başvuru kararı vermek zorundadır.
- C)Diğer davalar, AYM kararı beklenmeden yürürlükteki hükümlere göre hemen sonuçlandırılır.
- D)Diğer dosyalardaki taraflar ayrıca bireysel başvuru yapmadıkça bu davalar etkilenmez.
- E)AYM başvuruyu yalnız ilk dosya bakımından inceler; diğer dosyalar için on yıl boyunca başvuru yapılamaz.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A) Yapılan başvuru, kuralın uygulanacağı diğer dosyalar için de bekletici mesele sayılır.
6216 md. 41/2'ye göre itiraz yoluna başvuran mahkemede itiraz konusu kuralın uygulanacağı başka dava dosyaları bulunması hâlinde, yapılmış olan başvuru bu dosyalar için de bekletici mesele sayılır. On yıllık başvuru yasağı yalnız AYM'nin esasa girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımından sonra işler (md. 41/1).
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Anayasa Yargısı: Norm Denetimi, Bireysel Başvuru Usulü, Yüce Divan ve Siyasi Parti Davaları
Soru 2 · Hukuk Yargılama Usulü
Aşağıdaki davalardan hangisi HMK m.4'e göre dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinde görülür?
- A)Ortaklığın giderilmesi davası
- B)Taşınmazın tapu kaydının iptali ve tescili davası
- C)Haksız fiilden doğan maddi tazminat davası
- D)Menfi tespit davası
- E)Ölüme bağlı tasarrufun iptali davası
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A) Ortaklığın giderilmesi davası
HMK m.4/1-b'ye göre taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davalar, değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesinde görülür. Tapu iptali, haksız fiil, menfi tespit ve ölüme bağlı tasarrufun iptali davaları için sulh hukuku görevlendiren bir hüküm bulunmadığından genel görevli asliye hukuk mahkemesidir (m.2).
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Hukuk Muhakemeleri Kanunu I: Görev, Yetki, Süreler, Adli Tatil ve Dava Şartları
Soru 3 · Avukatlık Hukuku
1136 sayılı Kanuna göre aşağıdakilerden hangisi avukatlıkla birleşebilen işlerdendir?
- A)Esnaflık
- B)Sigorta prodüktörlüğü
- C)Tacirlik
- D)Ücret karşılığı bir kamu kurumunda kadrolu memurluk
- E)Arabuluculuk
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E) Arabuluculuk
1136 m.12/1-d'ye göre hakemlik, arabuluculuk, tasfiye memurluğu ve yargı mercilerinin verdiği görevler avukatlıkla birleşebilir. m.11'e göre ise aylık veya ücret karşılığı görülen hizmet ve görevler, sigorta prodüktörlüğü, tacirlik ve esnaflık avukatlıkla birleşemez.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Avukatlık Hukuku: Avukatlık Kanunu ve TBB Meslek Kuralları
Soru 4 · Ceza Yargılama Usulü
Kanunda yalnız adli para cezası öngörülen bir suç nedeniyle Cumhuriyet savcısı, önödeme işlemi yapmadan iddianame düzenlemiş; mahkeme iddianameyi kabul etmiş ve kovuşturma başlamıştır. Bu durumda TCK'ya göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Hâkimin yapacağı bildirim üzerine sanık önödeme miktarını yargılama giderleriyle birlikte öderse kamu davası düşer.
- B)Kovuşturma başladığından önödeme imkânı ortadan kalkmıştır.
- C)Önödeme yalnız soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısının tebliğiyle yapılabileceğinden sanık mahkûm edilir.
- D)Sanık mahkûm edildikten sonra önödeme miktarını öderse hüküm kendiliğinden ortadan kalkar.
- E)Mahkeme davanın reddine karar verir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A) Hâkimin yapacağı bildirim üzerine sanık önödeme miktarını yargılama giderleriyle birlikte öderse kamu davası düşer.
TCK m.75/3'e göre Cumhuriyet savcılığınca önödeme kapsamındaki bir suç nedeniyle önödeme işlemi yapılmadan dava açılması hâlinde m.75/2 uygulanır: fail, hâkim tarafından yapılacak bildirim üzerine belirlenen miktarı yargılama giderleriyle birlikte öderse kamu davası düşer. Önödeme yapılmadan düzenlenen iddianamenin iadesi mümkün olsa da (CMK m.174/1-c), kabul edilen iddianame bu imkânı ortadan kaldırmaz; ödeme düşme sonucunu doğurur, red kararı verilmez.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Ceza Muhakemesi I: Kovuşturma Evresi, Hüküm ve Özel Yargılama Usulleri
Soru 5 · Genel Kamu Hukuku
Parlamenter sistemde devlet başkanının işlemlerinin başbakan ve ilgili bakanca da imzalanmasını öngören karşı imza kuralının temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Devlet başkanının işlemlerini yargı denetimi dışına çıkarmak
- B)Meclisin feshini zorlaştırmak
- C)Sorumsuz devlet başkanının işlemlerinden doğan siyasi sorumluluğu meclise karşı sorumlu hükümete yüklemek
- D)Devlet başkanının halk tarafından seçilmesini sağlamak
- E)Hükümetin meclise karşı sorumluluğunu kaldırmak
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) Sorumsuz devlet başkanının işlemlerinden doğan siyasi sorumluluğu meclise karşı sorumlu hükümete yüklemek
Parlamenter sistemde devlet başkanı siyasi bakımdan sorumsuzdur; yürütmenin sorumlu kanadı meclisin güvenine dayanan hükümettir. Karşı imza kuralı, devlet başkanının işlemlerine başbakan ve ilgili bakanın da imza atmasını öngörerek bu işlemlerden doğan siyasi sorumluluğu meclise karşı sorumlu olan hükümete geçirir.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Genel Kamu Hukuku: Devlet, Egemenlik, Devlet Şekilleri, Hükümet Sistemleri ve Seçim Kuramı
Soru 6 · Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi
Hukuku toplumun ekonomik yapısının, yani üretim ilişkilerinin belirlediği bir üstyapı kurumu sayan, onu üretim araçlarına sahip sınıfın iradesinin ifadesi olarak gören ve sınıfsız toplumda devletle birlikte zorlayıcı hukukun da gereksizleşeceğini öngören yaklaşım aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
- A)Émile Durkheim
- B)Max Weber
- C)Roscoe Pound
- D)Montesquieu
- E)Karl Marx
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: E) Karl Marx
Altyapı–üstyapı ayrımı ve hukukun egemen sınıfın iradesi olduğu görüşü Marx'ın tarihsel materyalizmine aittir; devletin sönümlenmesi düşüncesi Engels'le birlikte ifade edilmiştir. Durkheim hukuku dayanışmanın göstergesi, Weber bir rasyonelleşme süreci, Pound toplum mühendisliği aracı, Montesquieu ise ülke koşullarının ürünü olarak inceler.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Hukuk Sosyolojisi: Kurucular, Kavramlar ve Sosyal Düzen Kuralları
Soru 7 · İdare Hukuku
Öğretideki idari sorumluluk ilkeleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangileri doğrudur? I. Terör eylemi sonucu zarar gören işyeri – sosyal risk II. Hukuka uygun ve uzun süreli bir altyapı çalışması nedeniyle yalnız bir işletmenin uğradığı özel ve olağan dışı zarar – kamu külfetleri karşısında eşitlik III. Görevli memurun, görevle hiçbir bağlantısı olmayan kişisel bir husumet nedeniyle komşusunu yaralaması – risk ilkesi
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)I ve II
- D)I ve III
- E)II ve III
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) I ve II
Önlenmesi idarenin elinde olmayan toplumsal olaylardan doğan zararlar sosyal risk ilkesiyle, hukuka uygun bir faaliyetin belirli kişilere yüklediği özel ve olağan dışı zarar kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesiyle açıklanır. Görevle bağlantısı tamamen kopmuş kişisel husumet ise idarenin sorumluluğunu değil, görevlinin kişisel kusurunu doğurur; bu nedenle III yanlıştır.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · İdari İşlem Teorisi, İdari Sözleşmeler, Kamu Malları, Kamulaştırma ve İdarenin Sorumluluğu
Soru 8 · İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Sözleşmesinde haftalık çalışma süresi 40 saat olarak belirlenen ve denkleştirme uygulanmayan bir işyerinde işçi bir hafta 47 saat çalışmıştır. 4857 m.41'e göre ek çalışmaların ücreti nasıl ödenir?
- A)7 saatin tamamı yüzde yirmi beş zamlı ödenir.
- B)7 saatin tamamı yüzde elli zamlı ödenir.
- C)5 saati yüzde elli, 2 saati yüzde yüz zamlı ödenir.
- D)5 saati yüzde yirmi beş, 2 saati yüzde elli zamlı ödenir.
- E)Yalnız 45 saati aşan 2 saat yüzde elli zamlı ödenir; 40–45 saat arası normal ücretle ödenir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D) 5 saati yüzde yirmi beş, 2 saati yüzde elli zamlı ödenir.
4857 m.41/3'e göre sözleşmeyle kırk beş saatin altında belirlenen süreyi aşıp kırk beş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmadır ve yüzde yirmi beş zamlı ödenir (5 saat). Kırk beş saati aşan çalışma fazla çalışmadır ve yüzde elli zamlı ödenir (2 saat; m.41/1-2).
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku I: Bireysel İş Hukuku
Soru 9 · İdari Yargılama Usulü
Bir polis memurunun naklen atanmasına karşı açılan davada idare mahkemesi, yürütmenin durdurulması istemini reddetmiştir. Bu karara karşı itiraz hangi süre içinde ve hangi merciye yapılır?
- A)7 gün – Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu
- B)7 gün – Bölge idare mahkemesi
- C)15 gün – Bölge idare mahkemesi
- D)30 gün – Danıştay ilgili dava dairesi
- E)60 gün – Bölge idare mahkemesi
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) 7 gün – Bölge idare mahkemesi
İYUK md. 27/7'ye göre idare ve vergi mahkemeleri ile tek hâkimin YD kararlarına, tebliği izleyen günden itibaren 7 gün içinde, bir defaya mahsus olmak üzere bölge idare mahkemesine itiraz edilir. Danıştay dava dairelerinin YD kararlarında itiraz mercii, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruludur. 15 gün ise YD kararlarının yazılıp imzalanma süresidir (md. 27/9).
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · İdari İşlem ve İdari Yargı (İYUK)
Soru 10 · Medeni Hukuk
Mirasbırakanın vasiyetnamesi 10 Ocak 2020'de açılmıştır. Yasal mirasçı Okan, vasiyetnamenin mirasbırakanın ayırt etme gücünden yoksun olduğu bir dönemde yapıldığını ve bu nedenle hak sahibi olduğunu 1 Mart 2026'da öğrenmiştir. Davalı iyiniyetlidir. Okan iptal davasını en geç hangi tarihe kadar açabilir?
- A)10 Ocak 2021
- B)10 Temmuz 2026
- C)1 Mart 2027
- D)10 Ocak 2030
- E)10 Ocak 2040
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) 1 Mart 2027
TMK m.559/1'e göre iptal davası hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden başlayarak iyiniyetli davalılara karşı on yıl geçmekle düşer. Bir yıl 1 Mart 2027'de, on yıl 10 Ocak 2030'da dolar; önce dolan süre esas alınır. Hükümsüzlük def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir (m.559/2).
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Medeni Hukuk V: Miras Hukuku
Soru 11 · Milletlerarası Hukuk
Çok taraflı bir antlaşmaya katılan K devleti bir hükme çekince koymuş ve çekince, antlaşmaya daha önce taraf olmuş L devletine bildirilmiştir. Antlaşmada çekincelere ilişkin özel bir hüküm yoktur ve L devleti çekinceye hiçbir tepki vermemektedir. 1969 Viyana Sözleşmesine göre bildirimden itibaren hangi süre geçince L devleti çekinceyi kabul etmiş sayılır?
- A)Üç ay
- B)Altı ay
- C)On iki ay
- D)On sekiz ay
- E)Yirmi dört ay
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) On iki ay
Viyana m.20/5'e göre antlaşma aksini öngörmedikçe çekince, kendisine bildirilmesinden itibaren on iki ay içinde ya da bağlanma rızasını açıkladığı tarihe kadar (hangisi daha sonraysa) itiraz etmeyen devlet tarafından kabul edilmiş sayılır. L devleti zaten taraf olduğundan belirleyici süre bildirimden itibaren on iki aydır.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Milletlerarası Hukuk I: Kaynaklar ve Antlaşmalar Hukuku
Soru 12 · Milletlerarası Özel Hukuk
Bir Türk inşaat şirketi, işçisini mutad olarak İstanbul'daki şantiyelerinde çalıştırmaktadır; işçi iki ay süreyle geçici olarak Irak'taki bir şantiyede görevlendirilmiştir. İş sözleşmesinde hukuk seçimi yoktur ve daha sıkı ilişkili başka bir hukuk bulunmamaktadır. MÖHUK m.27'ye göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)İşçi Irak'ta çalıştığı sürece sözleşmeye Irak hukuku uygulanır.
- B)İş sözleşmesine her durumda işçinin millî hukuku uygulanır.
- C)Hukuk seçimi bulunmadığından işçi uygulanacak hukuku tek taraflı seçer.
- D)İşin geçici olarak Irak'ta yapılması mutad işyerini değiştirmez; sözleşmeye Türk hukuku uygulanır.
- E)İş sözleşmesine Irak ve Türk hukuku birlikte uygulanır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D) İşin geçici olarak Irak'ta yapılması mutad işyerini değiştirmez; sözleşmeye Türk hukuku uygulanır.
MÖHUK m.27/2'ye göre hukuk seçimi yoksa iş sözleşmesine işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukuku uygulanır ve işin geçici olarak başka bir ülkede yapılması bu ülkeyi mutad işyeri yapmaz. İşçi devamlı olarak birden fazla ülkede çalışsaydı işverenin esas işyeri hukuku uygulanırdı (m.27/3); daha sıkı ilişkili hukuk varsa m.27/4 devreye girer.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Milletlerarası Özel Hukuk: MÖHUK, Vatandaşlık ve Yabancılar Hukuku
Soru 13 · Borçlar Hukuku
Ali, Bora'ya olan borcunu, Bora'nın kabulüyle kurulan dış üstlenme sözleşmesiyle Can'a üstlendirmiştir. Ali ile Can arasındaki iç üstlenme sözleşmesine göre Ali, üstlenme karşılığında Can'a belirli bir ödeme yapacaktı; Ali bu ödemeyi yapmamıştır. Bora borcun ifasını Can'dan istemiştir. Türk Borçlar Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Can, iç üstlenme sözleşmesinden doğan savunmaları Bora'ya karşı ileri süremez.
- B)Can, Ali kendisine ödeme yapmadıkça Bora'ya karşı ifadan kaçınabilir.
- C)Can, Ali'nin Bora'ya karşı sahip olduğu kişisel savunmaları her durumda ileri sürebilir.
- D)Ali'nin ödemeyi yapmaması dış üstlenme sözleşmesini kendiliğinden hükümsüz kılar.
- E)Bora, Can'ın yanında Ali'den de ifayı müteselsilen isteyebilir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A) Can, iç üstlenme sözleşmesinden doğan savunmaları Bora'ya karşı ileri süremez.
TBK m.199/3: Yeni borçlu iç üstlenme sözleşmesinden kaynaklanan savunmaları alacaklıya karşı ileri süremez. Dış üstlenmeden aksi anlaşılmadıkça önceki borçlunun kişisel savunmaları da ileri sürülemez (m.199/2). Dış üstlenmeyle Ali borçtan kurtulmuştur (m.196/1); Can'ın Ali'ye karşı hakları iç ilişkiye aittir.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Borçlar Hukuku Genel Hükümler (Tamamlayıcı): Teselsül, Koşul, Ceza Koşulu ve Taraf Değişiklikleri
Soru 14 · Ceza Hukuku
Şüpheli B, gündüz saatlerinde parkta oturan C'ye bıçak göstererek “Cüzdanını vermezsen seni yaralarım.” dedi; korkan C, cüzdanını B'ye teslim etti. B'nin fiili aşağıdaki suçlardan hangisini oluşturur?
- A)Hırsızlık
- B)Nitelikli yağma
- C)Elde taşınan eşyayı çekip alma suretiyle nitelikli hırsızlık
- D)Yağmanın temel şekli
- E)Nitelikli dolandırıcılık
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Nitelikli yağma
B, vücut dokunulmazlığına saldırı tehdidiyle C'yi cüzdanını teslime mecbur kılmıştır: yağma (md. 148/1). Bıçak md. 6/1-f anlamında silah olduğundan suç silahla işlenmiştir ve nitelikli yağma oluşur (md. 149/1-a: 10–15 yıl). Çekip alma suretiyle nitelikli hırsızlıkta (md. 142/2-b) mağdura karşı tehdit yoktur; burada mal tehditle teslim alınmıştır.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Özel Hükümler: Kişilere, Malvarlığına, Kamu İdaresine ve Adliyeye Karşı Suçlar
Soru 15 · Ticaret Hukuku
Sigorta ettiren Tuncay, tamamı bir defada ödenecek ve 01-03-2026'da muaccel olan ilk primi ödememiştir. Sigortacı bu tarihten sonra hiçbir işlem yapmamış, prim alacağını dava veya takip yoluyla istememiştir. Türk Ticaret Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Sigortacı on gün süreli ihtar göndermedikçe hiçbir hakkını kullanamaz.
- B)Sözleşme vadenin geçmesiyle aynı gün kendiliğinden feshedilmiş olur.
- C)Sigortacı vadeden itibaren bir yıl içinde sözleşmeden cayabilir.
- D)Prim alacağı 01-06-2026'ya kadar dava veya takip yoluyla istenmezse sözleşmeden cayılmış olunur.
- E)Sigortacının sorumluluğu sözleşmenin yapılmasıyla başladığından prim ödenmese de riziko teminat altındadır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: D) Prim alacağı 01-06-2026'ya kadar dava veya takip yoluyla istenmezse sözleşmeden cayılmış olunur.
TTK m.1434/2: İlk taksit veya tamamı bir defada ödenmesi gereken prim zamanında ödenmezse sigortacı, ödeme yapılmadıkça vadeden başlayarak üç ay içinde sözleşmeden cayabilir; prim alacağı muacceliyet gününden itibaren üç ay içinde dava veya takip yoluyla istenmemişse sözleşmeden cayılmış olunur. On günlük ihtar izleyen primlerin ödenmemesine özgüdür (m.1434/3).
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Ticaret Hukuku: Ticaret Sicili, Ticaret Unvanı, Haksız Rekabet, Cari Hesap ve Sigorta Hukuku
Soru 16 · Türk Hukuk Tarihi
Aşağıdakilerden hangileri 3 Kasım 1839 tarihli Tanzimat Fermanı'nda (Gülhane Hatt-ı Hümayunu) yer alan ilkelerdendir? I. Kimseye yargılanmadan ölüm cezası verilmemesi II. Vergilerin herkesin gücü oranında alınması III. Yabancıların Osmanlı ülkesinde emlak satın alabilmesi
- A)Yalnız I
- B)Yalnız III
- C)I ve II
- D)II ve III
- E)I, II ve III
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) I ve II
TDV İslâm Ansiklopedisi'nin “Tanzimat” maddesine göre Tanzimat Fermanı can, mal, ırz ve namus güvenliğini, vergilerin herkesin gücü oranında alınmasını ve kimseye yargılanmadan ölüm cezası verilmemesini öngörür. Yabancıların emlak edinebilmesi ise 18 Şubat 1856 tarihli Islahat Fermanı ile getirilmiştir.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Türk Hukuk Tarihi: Töreden Cumhuriyet Resepsiyonuna
Soru 17 · Vergi Hukuku
Bir davada kendisini temsil eden serbest meslek erbabı avukat D'ye vekâlet ücreti ödeyen E Limited Şirketi, ödeme sırasında gelir vergisini kesip vergi dairesine yatırmakla yükümlü olduğu hâlde kesinti yapmamıştır. E Limited Şirketinin bu vergi bakımından hukuki durumu aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Asıl mükellef olup ödediği vergiyi hiçbir şekilde geri isteyemez.
- B)Vergi sorumlusu olup verginin tam olarak kesilip ödenmesinden sorumludur ve ödediği vergi için D'ye rücu edebilir.
- C)Kanuni temsilci olup yalnız D'nin varlığından alınamayan kısımdan sorumludur.
- D)Kefil sıfatıyla ancak D hakkında takip sonuçsuz kalırsa sorumlu olur.
- E)Vergi dairesine karşı hiçbir sorumluluğu yoktur; vergi yalnız D'den aranır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Vergi sorumlusu olup verginin tam olarak kesilip ödenmesinden sorumludur ve ödediği vergi için D'ye rücu edebilir.
Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir (VUK m.8/2). Yaptığı ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar verginin tam olarak kesilip ödenmesinden sorumludur ve bu sorumluluk asıl mükellefe rücu hakkını kaldırmaz (VUK m.11). Gelir D'ye ait olduğundan mükellef D, şirket ise vergi sorumlusudur.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Vergi Hukuku I: Vergilendirme Yetkisi, Verginin Unsurları ve Mükellefiyet
Soru 18 · Vergi Usul Hukuku
Kanuni süresi içinde katma değer vergisi beyannamesini vermeyen G'nin bu tek fiili hem vergi ziyaına hem de birinci derece usulsüzlüğe sebep olmuştur. VUK'a göre G hakkında ceza nasıl kesilir?
- A)Her iki ceza ayrı ayrı kesilir ve toplanır.
- B)Yalnız usulsüzlük cezası kesilir.
- C)Cezalardan yalnız miktar itibarıyla en ağırı kesilir.
- D)Vergi ziyaı cezası kesilir, usulsüzlük cezasının dörtte biri buna eklenir.
- E)Ceza kesilmez; yalnız gecikme faizi alınır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) Cezalardan yalnız miktar itibarıyla en ağırı kesilir.
VUK m.336/1'e göre cezayı gerektiren tek bir fiil ile vergi ziyaı ve usulsüzlük birlikte işlenmiş olursa bunlara ait cezalardan sadece miktar itibarıyla en ağırı kesilir. Beyannamenin süresinde verilmemesi m.352'de birinci derece usulsüzlük, verginin zamanında tahakkuk etmemesine yol açtığı için m.341'de vergi ziyaıdır. Dörtte bir kuralı m.337'de aynı neviden tekrarlanan usulsüzlüklere ilişkindir.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Vergi Usul Hukuku II: Vergi Hataları, Cezalar, Uzlaşma ve Vergi Yargısı
Soru 19 · İcra ve İflas Hukuku
İcra mahkemesi aşağıdaki hâllerin hangisinde fevkalade mühletin kaldırılmasına karar veremez?
- A)Borçlunun belirlenen taksitleri vaktinde ödememesi
- B)Borçlunun işlerine devam etmesi
- C)Borçlunun komiserin talimatına aykırı davranarak bazı alacaklıları kayırması
- D)Borçlunun mahkemeye verdiği bilgilerin gerçeğe aykırı olduğunun ispatı
- E)Borçlunun bütün taahhütlerini yerine getirebilecek durumda olduğunun ispatı
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Borçlunun işlerine devam etmesi
İİK m.324'e göre borçlu mühlet süresince işlerine devam edebilir; bu bir kaldırma sebebi değildir. m.328 kaldırma sebeplerini sayar: taksitlerin ödenmemesi, komiser talimatına aykırılık ve alacaklılardan bazılarının kayrılması, gerçeğe aykırı bilgi verilmesi ya da borçlunun bütün taahhütlerini ifaya muktedir olduğunun ispatı.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · İcra ve İflas Hukuku X: Taksiratlı ve Hileli İflas, İtibarın Yerine Gelmesi, Fevkalade Mühlet ve Cezai Hükümler
Soru 20 · Anayasa Hukuku
1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun yumuşak (esnek) anayasa olarak nitelendirilmesinin gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Yalnızca 24 maddeden oluşan kısa bir metin olması
- B)Kuvvetler birliğine dayalı meclis hükûmeti sistemini benimsemesi
- C)Kanunlar gibi genel usulle kabul edilmesi ve değiştirilmesi için nitelikli çoğunluk öngörmemesi
- D)Temel hak ve özgürlüklere yer vermemesi
- E)Kurtuluş Savaşı sırasında yürürlüğe konulması
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) Kanunlar gibi genel usulle kabul edilmesi ve değiştirilmesi için nitelikli çoğunluk öngörmemesi
Yumuşak anayasa, kanunlar gibi değiştirilebilen ve kanunlardan üstün bir yanı olmayan anayasadır. TBMM kayıtları 1921 metnini, kanunlar gibi genel usule göre görüşülmesi, nitelikli çoğunluk aranmaması ve değişikliğe ilişkin katılaştırıcı bir kural içermemesi nedeniyle yumuşak sayar. 24 maddelik kısalık ise onu “çerçeve anayasa” yapan ayrı bir ölçüttür; değiştirilme usulüyle ilgili değildir.
Kaynak: HMGS Hazırlık Kitabı · Anayasa Hukukuna Giriş, Anayasal Gelişmeler ve Genel Esaslar
